Ba?y?yklyk Sistemi Nasyl Güçlendirilir?
Sa?lykly bir ba?y?yklyk sistemi kendimizi iyi hissetmemizi, iyi görünmemizi ve enerjimizi daha iyi kullanmamyzy sa?lar. Bizi enfeksiyonlardan, kanserlerden ve çevresel zararlardan korur. Ayryca yanyk ya da ameliyat sonrasy iyile?mede de sa?lykly bir ba?y?yklyk sistemi gerekir.
Hayatymyzda immun sistemizi zayyflatan faktörlerden kaçynmaya çaly?mak örne?in bizi strese sokan faktörlerden olabildi?ince uzakta kalmak, hayata ve olaylara pozitif bir baky? açysyyla yakla?mak, alkol ve sigara tüketiminden uzak kalmak, dengeli ve düzenli beslenmek, spor yapmak ba?y?yklyk sistemimize verebilece?imiz destekler arasyndadyr. Ama zaman zaman bu destekler de yetersiz kalyr ve dy?ardan ba?y?yklyk sistemimizi güçlendirici yardymlar (takviyeler) da almak durumunda kalabiliriz.
* Sa?lykly Beslenme
* Spor
* Do?al Immunostimulanlar
* Vitamin ve Mineraller
* Bitkisel Ürünler
* Omega-3 Ya? Asitleri
Sa?lykly Bir Ya?am, Zinde Bir Beden Yçin Ba?y?yklyk Sisteminizi Destekleyin.
Vücudumuz farkly enfeksiyon ve toksik ajanlarla sava?mak için ba?y?yklyk sistemine sahiptir. Sa?lykly bir ba?y?yklyk sistemi kendimizi iyi hissetmemizi, iyi görünmemizi ve enerjimizi daha iyi kullanmamyzy sa?lar. Bizi enfeksiyonlardan, kanserden ve çevresel zararlardan korur, yanyk ya da ameliyat sonrasy iyile?meyi çabukla?tyryr.
Ba?y?ykly sistemimizi zayyflatan faktörlerden kaçynmaya çaly?mak örne?in bizi strese sokan faktörlerden olabildi?ince uzakta kalmak, hayata ve olaylara pozitif bir baky? açysyyla yakla?mak, alkol ve sigara tüketiminden uzak kalmak, dengeli ve düzenli beslenmek, düzenli spor yapmak ba?y?yklyk sistemimize verebilece?imiz destekler arasyndadyr. Ama zaman zaman bu destekler de yetersiz kalyr ve dy?ardan ba?y?yklyk sistemimizi güçlendirici yardymlar (takviyeler) da almak durumunda kalabiliriz.
Ba?y?yklyk sisteminin dengelenmesinde sa?lykly, yeterli ve dengeli beslenme önemli bir yer tutar. Yiyecekler yendikten sonra vücuda enerji vermek için oksijenle yanarlar, yanma syrasynda zararly maddeler olan serbest radikaller olu?ur. Ço?alan serbest radikaller, vücudun tüm hücre ve organlaryna zarar vermeye ba?larlar. Serbest radikallerden tamamen uzak kalabilmek olanaksyzdyr. Böcek öldürücüler, endüstride kullanylan kimyasal maddeler, i?lenmi? gydalar, sigara dumany, güne?in zararly U.V y?ynlary veya alkolün vücuda girmesi, stres vücudumuzda serbest radikallerin açy?a çykmasyna neden olur.
Bunun dy?ynda çevredeki hava kirlili?i, ultraviyole y?ynlary, radyasyon, egzos gazlary, sigary dumany v.b. gibi bir çok faktör hücrelerimizi etkileyerek serbest radikalleri ço?altyr. Vücutta serbest radikallerin ço?almasy kalp hastaly?y, kanser, katarakt ve ya?lanma gibi sa?lyk sorunlaryny daha çabuk ortaya çykaryr. Bu zararly etkilerden kurtulmak için vücudumuz serbest radikallere kar?y savunma mekanizmasy geli?tirir. Vücutta üretilen bazy enzimler, serbest radikallerden kurtulmamyzy sa?lar, yanmayy (oksitlenmeyi) önleyen anti-oksidan maddeler enzim miktaryny artyryr ve böylece savunma mekanizmasy güçlenir.
Anti-oksidanlaryn en önemlileri C ve E vitamini, beta-karoten, selenyum, bazy protein bile?ikleri, isoflavonlardyr. Bu anti-oksidanlary içeren besinleri günlük beslenmemiz içerisinde bol miktarda tüketmeliyiz.
Anti-oksidanlar dy?ynda bazy besin maddelerini günlük beslenmemize eklememiz ba?y?yklyk sistemini güçlendirici etki yapacaktyr. Omega 3 ya? asitleri ady verilen ve balykta bolca bulunan ya? asitleri ve proteinli gydalardan aldy?ymyz arginin amino asidi, ba?y?yklyk sistemimiz için önemli besin kaynaklarydyr. Ba?y?yklyk sistemimizi güçlendirecek gydalar arasynda beta-glukan, echinacea, probiyotikler, izozomlar ve ye?il çay gibi do?al maddeler de yer alyr.
Beta-glukan ekmek mayasy hücre duvaryndan elde edilen, ba?y?yklyk sistemini güçlendiren tamamen do?al bir maddedir. Ba?y?yklyk cevabyny artyrarak vücut savunma hücrelerinin patojenleri daha etkili ?ekilde yok etmesini sa?lar ve syklykla hastalyklary önler. Ki?inin kendini daha sa?lykly hissetmesini sa?lar. Ayny zamanda cildin ya?lanmasyny geciktirir ve kolesterol düzeyini dü?ürür. Stres gibi ba?y?yklyk sistemini zayyflatan faktörlere kar?y vücut direncini artyryr. Syk enfeksiyon geçiren ki?ilerde de vücudun hastalykla mücadelesini kolayla?tyryr. Echinacea doktorlar tarafyndan çok eski tarihlerden bu yana so?uk algynly?y tedavisinde kullanylyr. Doktor kontrolü ile kullanylmasy gerekir.
Her eri?kin sa?lam ve i?ler halde bir ba?y?yklyk sistemine sahiptir. Ancak syk hastalanma, çevre ko?ullarynyn uygun olmamasy, stres, a?yry yorgunluk, uykusuzluk, kötü ve yetersiz beslenme, sigara ve alkol kullanymy, a?yry egzersiz gibi etkenler ba?y?yklyk sisteminin zayyflamasyna neden olur. Bronzla?my? bir deride U.V y?ynlary; Langerhans hücrelerinin yok olmasyna dolayysyyla ba?y?yklyk sisteminin baskylanmasyna sebeb olur. Dolayysyyla deri kanseri ve enfeksiyon sykly?ynda bir arty? gözlemlenir.
Güçlü bir ba?y?yklyk sistemine sahip olmanyn en iyi yolu sa?lykly bir ya?am tarzydyr. Besin ö?elerinin organizmaya yeterli ve dengeli miktarda sunulmasy, kilo kontrolü için düzenli ve a?yr olmayan ki?iye özel bir egzersiz programy, sa?lykly ruh hali içinse düzenlenmi? sosyal ya?am ve kontrol edilebilen stres her birey için sa?ly?a giden yoldur.
Spor
Beslenmenin yanysyra, ba?y?yklyk sistemimizi kuvvetlendirmede düzenli yapylan sporun da faydasy vardyr. Hafif bir egzersiz bakterilerin akci?erde toplanmasyny engeller. Ve ba?y?yklyk sisteminin gücünü artyryr. Bunu kanda antikorlaryn dola?ymyny artyrarak yapar. Ba?y?yklyk sistemini iyi düzeyde tutmak için günde en az 20 dakika, haftada 3 kez 35 - 45 dakika yürüyü? yapmak gereklidir.
Vitamin ve Mineraller
Günümüzde büyük ?ehirlerde ya?ayan, dengesiz ve sa?lyksyz beslenen, özellikle fast-food yeme aly?kanlyklaryna sahip olan, stres ve çevresel kirlilikle sürekli içiçe ya?ayan, kronik sigara ve alkol kullanan ki?ilerde vitamin-mineral eksiklikleri syk syk kar?yla?ylan sorunlardan biri haline gelmi?tir.
E?er stressiz bir ortamda ya?yyor veya en azyndan stresle ba?a çykmanyn yolunu bulabiliyorsanyz, günde en az 5-6 ö?ün hormonsuz veya katky maddesi olmadan yeti?tirilmi? sebze-meyvelerden yiyebiliyorsanyz, sigara içmiyor, çevre ve hava kirlili?inin minimum oldu?u bir ortamda ya?yyor iseniz vitamin-mineral eksiklikleri sizin hayatynyzyn bir sorunu haline gelmemi? demektir. Ama tüm bunlara cevabynyz hayyr ise, sizi bekleyen sürekli yorgunluk, halsizlik, zayyf tyrnaklar ve saçlar, dikkat da?ynykly?y, cilt sorunlary, enfeksiyonlara yatkynlyk gibi nice problemler olacaktyr.
Tüm dünyada vitamin ve mineral kombinasyonlary de?i?ik hastalyklaryn tedavi protokollerine ek olarak, günlük beslenmeyi desteklemek amacyyla, subklinik seyirli hastalyklardan korunmada kullanylmaktadyr.
Vitaminler ve mineraller; vücudun kendisi tarafyndan üretilemeyece?i için yiyeceklerle alynmalary gerekmektedir. Dolayysyyla beslenme ve sa?lykly bir ba?y?yklyk sistemi arasyndaki korelasyonu görmek çok kolaydyr. Ancak iklim, toprak, ürünün ham ya da olgun olu?u, ürün toplama yöntemleri, ta?yma ve depolama gibi çok sayyda faktör meyve ve sebzelerde vitamin kaybyna yol açabilmektedir.
Bu durumda sa?ly?ymyz için gerekli olan vitaminleri dy?ardan yani çe?itli ilave vitamin takviyeleri ile sa?lamamyz gerekmektedir. Mikrobesinler olarak da adlandyrylan vitaminler; ya?lar, proteinler ve karbonhidrat gibi makrobesinlerin aksine çok dü?ük miktarda alynabilirler ve kalori içermezler.
Ya?da ve suda eriyen olmak üzere iki alt gruba ayrylyr. A, D, E ve K vitamininden olu?an ya?da eriyen vitaminler, sentezleri için kolestrol gerektiren, ya? dokusunda depolanabilen ve ihtiyaç anynda salynabilen vitaminlerdir. Bu vitaminlerin yemeklerden sonra alynmasy, emilimlerini artyrabilir.
B vitamin kompleksleri ailesinden ve C vitamininden olu?an suda eriyen vitaminler ise, vücutta depolanmazlar ve hergün belli miktarlarda dy?ardan alynmalary gerekmektedir. Bu vitaminlerin emilimlerini artyrmak için bol su ile içilmesinde fayda vardyr.
Vücut için vitaminler kadar önemli bir grup madde daha vardyr ki; onlar da ninerallerdir. Mineraller olmadan vitaminler görev yapamazlar. Mineraller kemik, di?, yumu?ak doku, kas, kan sinir hücrelerinin yapysynda bulunur. Hormon üretimi, sinirlerden mesaj iletimi gibi birçok biyolojik reaksiyonda, reaksiyonu hyzlandyrycy rol oynarlar. Kalsiyum, iyot demir, magnezyum, fosfor, potasyum, selenium, sodium, çinko en önemlileridir.
Vitamin ve mineraller; birbirlerinin etkilerini artyrabilmek için multivitamin - multimineral formülasyonlary veya bitkisel preparatlarla kombinasyonlar ?eklinde de piyasada bulunabilmektedir.
Son zamanlarda, vitaminlerin sa?ly?ymyz üzerine etkilerine yönelik ara?tyrmalar yo?unla?my?tyr. Son dönemin en popular takviyelerinden olan antioksidanlar, vücudumuzu serbest radikallerin yol açtyklary hastalyklara kar?y koruyan bile?iklerdir.
Çe?itli vitamin ve mineraller, ya anti-oksidan bir enzimin parçasy olarak ya da tek ba?laryna antioksidan etki gösteriler. Minerallerden selenyum, bakyr ve manganez, serbest radikalleri yok etmek için bir enzimle birle?ir. Di?er yandan, E, C, A ve B6 vitaminleri ile beta-karoten ve çinko minerali, serbest radikalleri etkisiz hale getirmek için enzimlerden ba?ymsyz olarak görevlerini yerine getirirler.
Ba?y?yklyk hücrelerini serbest radikallerden zarar görmekten korumanyn yanysyra (antioksidan özellik) kalp-damar hastalyklary, kanser ve katarakta kar?y koruyucu oldu?u bilinmektedir. Ba?ka bir antioksidan olan yani hücreleri zarar görmekten koruyan madde olan C vitamininin yetersizli?inde çe?itli ba?y?yklyk sistemlerinin bozuldu?u görülmü?tür. Ayryca C vitamini, sigaranyn akci?erlerdeki lenfositlere verece?i zarary önler. B6 vitamini ba?y?yklyk ve sinir sistemlerinin düzenli çaly?masyna yardym eder, folik asitse vücudu savunmak için sava?an alyuvarlaryn yapymynda görev alyr.
Minerallerden çinkonun; ba?y?ykly?y güçlü tutmada önemli rolü vardyr. Vücutta enfeksiyon oldu?u zaman ba?y?yklyk hücrelerini ço?almasy, ve hücreleri harekete geçiren kimyasal maddelerin salgylanmasy için çinkoya gereksinim duyaryz. Ayny ?ekilde demir, bakyr, ve selenyum da ba?y?yklyk sistemini iyi çaly?masy için gereklidir.
Vücuda vitamin ve mineral takviyeleri de?i?kenlik gösteren bir süreçtir. Örne?in; Bazy ilaçlaryn düzenli kullanymlary vitamin ve minerallerin emilim, kullanym, depolanym ve atylymyny etkileyebilece?inden, vücudun vitamin dengesini bozabilir. Bu ilaçlar arasynda antibiyotikler(B2 ve C vitamini gereksinimini etkiler)oral kontraseptifler (B6 ve folik asit), tranklizanlar (B2), a?ry kesiciler (folik asit, C vitamini) ve diüretikler (folik asit) sayylabilir.
Günümüzde hemen herkes çevremizdekilerin tavsiyesiyle zaman zaman vitamin ve mineral içeren preparatlar kullanabiliyoruz. Ancak yanly? vitamin seçimi hastalyklaryn daha da kötüye gitmesine neden olabiliyor. Fazla alynan vitaminler her zaman daha iyisi demek de?ildir. Ço?u vitamin ve mineral, vücutta enzimlerle birlikte çaly?yr. Vücudun her enzimi üretmek için maksimum bir kapasitesi vardyr-öyleyse, enzimle uyumlu olarak yalnyzca belirli miktarlarda vitamin ya da mineral kullanylabilir. Ço?u durumda, ihtiyaç duyulandan daha fazlasynyn tüketimi metabolik aktiviteyi artyrmayacaktyr. Aksine, ya?da çözünebiliyorsa (örne?in A ve D vitaminleri) vücut fazlaly?y depolayacak, suda çözünüyorsa (örne?in C vitamini) hyzla dy?ary atacaktyr.
Almanya Vitamin Ara?tyrmalary Cemiyeti'nin ba?kany Klaus Pietrzik, "Dozaj artynca, tüm di?er ilaçlarda görüldü?ü gibi, vitaminlerin etkisinin de de?i?ti?ini" ifade etmektedir. Örne?in;
* Fazla miktarda vitamin C, ishal ve böbrek ta?y yapabilmektedir.
* A vitamininin gere?inden fazla alynmasynyn bir yarary olmady?y gibi tehlikeleri de vardyr. 50 bin ünitenin üstünde alyndy?ynda bulanty, kusma, ba?a?rysy, i?tahsyzlyk, görme bozuklu?u ve eklem a?rylary gibi ?ikayetlere neden olabilmektedir.
* B6 vitaminin fazla dozda alynmasy, ya?lylarda ba?y?yklyk sistemini güçlendirmek ve bazy sinir sorunlaryny tedavi etmekte kullanylyrsa da, 6 ay süreyle günde 100 mg'dan fazla kullanmak sinirlerin tahrip olmasyna neden olabilmektedir.
* Vitamin D yüklemesi ise kemiklere zarar vermektedir.
* Serbest radikallerle sava?yp kanserden koruyan beta karotinin fazlasy akci?er kanserini tetikleyebilmektedir.
Her maddenin fazlasynyn zarar olabilice?i göz önünde bulundurularak vitamin ve mineral kombinasyonlaryn doktor kontrolünde kullanylmasynda fayda vardyr.
Bitkisel Ürünler
Günümüzde, tybbi bitkilerin sa?ly?a katkylaryyla ilgili bilimsel ara?tyrmalar bulunmaktadyr. Gerek Avrupa'da, gerekse'de Amerika'da tybbi bitkilerin kullanymlaryna yönelik yapylan çaly?malarla sa?ly?a katkylary iyice ara?tyrylmaktadyr.
Binlerce yyldyr genel sa?ly?y desteklemek, ba?y?yklyk sistemini güçlendirmek, a?ry, ate?, uykusuzluk, ishal, kabyzlyk gibi sorunlary gidermede kullanylan bitkisel ürünlerin kullanymynyn, son yyllarda yeniden artty?yny görmekteyiz.
Ama bitkisel ürünler, kullanylyrken her?eyden önce ilaç olduklary, ve tüm ilaçlar gibi vücudumuz üzerinde etkilerinin olabilece?i ve bu yüzden de dikkatli kullanylmalary gerekti?i unutulmamalydyr.
Çok önemli bir problem de, bu bitkisel destek ürünlerinin, di?er reçeteli ilaçlarla birlikte kullanyldy?ynda ilaç etkile?imlerinin ortaya çykmasydyr. Bitkisel destek ürünlerinin en uygun ko?ullarda üretilmeleri ve gerekli güvenlik ko?ullaryny ta?ymalary halinde kullanylmalary gerekti?i de unutulmamalydyr. (Ref: Medicines and HealthCare Products Regulatory Agency UK - http://www.mca.gov.uk)
Bitkisel ürünler içerisinde en syk kullanylan tybbi bitkiler a?a?yda listelenmi?tir.
* Echinecea (Ekinezya)
* Aloe Vera
* Ginseng
* Kyrmyzy Mantar(Reishi)
Omega-3 Ya? Asitleri
"Omega" ady ismini kimyasal yapysyndan almaktadyr. Halk arasynda "balykya?y" olarak bilinen Omega-3 ile bitkisel ya?larda bulunan Omega-6 ya? asitleri döllenme anyndan ba?layarak anne karnyndan itibaren ya?am boyunca vücudumuzdaki doku hücrelerinin önemli yapy ta?laryny olu?turmakta ve ba?y?yklyk sistemini güçlendirerek kalp, kanser, romatoit artrid ve sedef hastalyklaryndan koruma sa?lamaktadyrlar.
Vücudumuzda bulunan kötü huylu hücreleri basky altynda tutabilmek ve yok edebilmek için ba?y?yklyk sistemi omega ya?laryndan güç almaktadyr. Yapylan ara?tyrmalarda gö?üs, prostat ve kolon kanseri ba?ta olmak üzere pek çok kanser türünde omega ya? asitlerinin yararly oldu?u gözlenmi?tir.