Bitkisel Kanser Tedavisi
Kanser Tedavisinde Tamamlayycy Tybbyn Yeri Kanser tedavisi klasik typta 4 ana ba?lyk altynda toplanyr;
1-CERRAHY MÜDAHALE:
Mevcut kitlenin çykarylmasydyr ki e?er mümkünse, en etkili ve yan etkisi en dü?ük tedavi yöntemidir. Hastalaryn ço?u zaman en korktu?u tedavi yöntemi olsa da aslynda en etkili ve emniyetli yöntemdir fakat ço?u zaman tek ba?yna yeterli olmaz çünkü cerrahi olarak temizlenen tümör kysmy gözle görülebilen kysymdyr ve ço?u zaman tümörün gözle görülmeyen mikroskobik kysmy da mevcuttur ve bu kysym cerrahi olarak temizlenemeyebilir. Cerrahi tedavideki di?er bir handikap da birçok tümör tipinde hastanyn ba?vuru anynda ameliyat ?ansyny kaybetmi? olmasydyr, tümör lokal olarak çevre damar ve sinirlere yayylmy? durumda olur ve istesek de tümörü çykarmak mümkün olmayabilir.
Bu evreye gelmemi?, yani ameliyat ?ansyna sahip hastalaryn mutlaka bu ?ansy kullanmalary gerekir çünkü cerrahi tedavi her zaman tek ba?yna yetmese de tümör yükünü en kysa sürede azaltan tedavi ?eklidir. Halk arasynda yaygyn bir dü?ünce olan ameliyat syrasynda tümörün yayylaca?y görü?ü ise do?ru de?ildir, teorik olarak mümkünse de ehil ellerde bu risk minimuma indirilebilir.
2-SYTOTOKSYK TEDAVY:
Hedef tümör kitlesinin büyümesinin hücre bazynda bloke edilmesidir. Hücre ço?almasy, ister patolojik kanser hücresi ister yenilenen cilt veya barsak yüzeyi hücresi olsun, hücre siklusu ady verilen bir döngü ile olur ve bu döngü birtakym ilaçlarla bloke edilebilir. Bu tedavi, ilaçla yapylyrsa kemoterapi, y?ynla yapylyrsa radyoterapi adyny alyr.
Sitotoksik tedavi, yan etkileri ve emniyet profili açysyndan cerrahi kadar emin de?ildir çünkü kanser hücreleri ile normal insan hücresi arasynda seçicili?i çok fazla yoktur. Kemoterapi syrasynda vücuttaki ‘tümöre en benzeyen hücreler’ yani hyzly üreyen, yenilenme kapasiteleri yüksek olan, kemik ili?i, karaci?er, deri ve kyl kökleri gibi deri ekleri, a?yzdan anüse kadar sindirim sistemi yüzeyi de zarar görebilir. Radyoterapi esnasynda da tümöre ula?an kadarki mesafedeki cilt ve ciltalty dokulary zarar görebilir, akci?erde radyasyon pnömonisi dedi?imiz zatüreye benzer ancak mikrobik olmayan kalycy hasarlanma meydana gelebilir. Radyoterapide kullanylan cihazyn teknik özellikleri ve geli?mi?lik derecesi çok önemlidir.
3-HORMONOTERAPY:
Hormon salgylayan veya olu?um mekanizmalarynda hormonlardan etkilenen meme, prostat kanserleri gibi birtakym kanser türlerinde etkilidirler. Bu gruptaki en çok reçete edilen kanser ilkaçlaryndan biri olan ‘tamoksifen’ de porsuk a?acyndan elde edilen bitkisel kaynakly bir drogdur.
4- YMMÜNOTERAPY:
Ba?y?yklyk sistemini güçlendirme esasyna dayanyr. Ba?y?yklyk sistemimizde tümör hücrelerini ‘fagositoz’ diye adlandyrylan bir yöntemle ortadan kaldyrabilen makrofajlar, NK hücreleri denen do?al öldürücü hücreler ve sitotoksik T hücreleri mevcuttur. Bunlar kansere kar?y vücut savunmasynyn ana hücreleridir.
Bazy tümör tiplerinde BCG (verem a?ysy) nyn immünstimülasyon yani ba?y?yklyk sistemini kamçylayycy özelli?inden faydalanylmy?tyr.
Tümör hücresine tutunmu?, onu tahrip eden bir sitotoksik T lenfosit
Tümör hücresine tutunmu? bir NK (do?al öldürücü) hücre
Yukaryda bir kanser hücresine saldyryp onu yutan bir çöpçü makrofaj izliyoruz. ( elektron mikroskobik resim)
KANSERDE BYTKYSEL TEDAVYNYN YERY
KANSER TEDAVYSYNDE YARDIMCI YÖNTEMLER
* Ymmün sistem güçlendiricileri,
* Detoksifikasyon (toksinlerden arynma),
* Vücudun kansere kar?y savunma mekanizmalaryny kamçylamak (bazen genetik düzeyde),
* Direkt tümör hücrelerini öldürme kapasitesine sahip maddeler kullanmaktyr.
Yüzyyllardyr, birçok bitki, çe?itli formatlarda (çay, ekstre, so?uk distilasyon ürünü bitki özleri, esanslary, ya?lary vs) kanser tedavisinde kullanylmy?tyr. Son yyllarda bitkilerin ve bitkisel ilaçlaryn revaçta olmasy nedeniyle birçok kitapta, gazete ve dergide sykça rastlamaktayyz ‘?u bitkinin çayyny için veya ?unu yeyin, ?u kanser türüne yakalanmaktan korunun’ diye. Birçok bitkinin çay ?eklinde içilmesinin bazy kanser türlerini kar?y koruyucu etkisi oldu?u do?rudur. Kanser tedavisine yardymcy olmak için bitkisel çaylaryn içerdi?i etken madde dozu ço?u zaman yetersiz kalyr. Birtakym bitki özleri, örne?in so?uk distilasyon ürünleri, çok daha yüksek doz etken madde içerirler ve tümör tedavisinde bitkinin kendisinden daha yardymcydyrlar.
Bu bitki ve bitki özleri farkly birkaç etki mekanizmasyyla kanser tedavisine yardymcy olurlar. Bunlardan en iyi bilineni immünstimülasyon denilen ba?y?yklyk sisteminin güçlendirilmesidir. Ba?y?yklyk sistemi vücudun tümöre kar?y sahip oldu?u en önemli savunma mekanizmasydyr ve ana silahy NK (natürel killer) hücreleri ady verilen do?al öldürücü hücrelerdir. Bu hücrelerin sayyca artyrylmasyna sebep olan birtakym bitki ve bitki özleri kanser tedavisine yardymcy olur.
NK hücreleri tümör hücrelerini öldürüp vücuttan atabilme özelli?ine sahiptirler. NK (do?al öldürücü) hücreler, IL-2 ile aktive edilirler ve do?ada vücudumuzdaki IL-2 seviyesini artyrdy?y saptanan pek çok madde vardyr. Kekik, lavanta, limon kabu?u, meyan kökü, jujube meyvesi, bunlardan yalnyzca birkaçydyr… Dikkat edilmesi gereken unsur, tümör destek tedavisinde bu maddelerin direkt çay ?eklinde alymynyn doz açysyndan yetersiz gelece?i ve konsantre formlarynyn dozlarynyn hastanyn ya?yna ve o anki muayene bulgularyna göre dikkatle bir uzman tarafyndan ayarlanmasy gerekti?idir.
Bitkilerin tümöre kar?y tek etki mekanizmasy ba?y?ykly?y güçlendirme anlamyna gelen immünstimülasyon de?ildir, birtakym bitki ve bitki özleri tümör hücrelerinin bölünmesini hücre siklusu düzeyinde bloke ederek tümörün büyümesine engel olurlar, yani sitotoksik etki yaparlar. ‘Sitotoksik’ terimi, kelime anlamyyla ‘hücre üzerindeki toksik etki’ demektir ki bu hücre bazen insan hücresi, bazen bakteri-virüs-mantar gibi mikrobik hücre, bazen ise tümör hücresidir. Ba?y?yklyk sistemimizde sitotoksik etkiye sahip ‘sitotoksik T hücreler’ mevcuttur.
Bu sitotoksik etki birçok kemoterapi ilacynyn da ortak etki mekanizmasydyr, yani, ba?y?yklyk sistemimizde kemoterapotik ajanlarla ayny etkiyi gösteren hücreler, sitotoksik T lenfositler mevcuttur. Sensitize, duyarlanmy? sitotoksik T hücrelerinin deneysel olarak olu?turulmu? tümöre kar?y etkileri kanytlanmy?tyr. Hergün çe?itli dy? etkenlerle vücudumuzda çe?itli kanser hücreleri olu?abilmektedir ve bizim haberimiz bile olmadan ‘sitotoksik T lenfositlerimiz’ bunlarla mücadele etmektedir.Sitotksik T hücrelerinin daha güçlü anti-tümör etkiye sahip olabilmeleri için sayyca artyrylabilmeleri ve aktive olabilmeleri yani duyarlanmalary mümkündür.Bazy bitki, bitki özleri ve besin takviyeleri, sitotoksik T hücrelerini hem sayyca artyrarak hem de onlary aktive ederek tümör tedavisine yardymcy olurlar.
Birtakym bitkilerin ise direkt sitotoksik yani hücre öldürücü etkisi vardyr ama bu etki mekanizmasyna sahip bitkiler arasynda yan etki profilleri açysyndan emniyetli olmayan bir grup da vardyr ki çok dikkatle ve uzman kontrolünde kullanylmalary gerekir. Bitkisel tedaviye baky?ta yapylan en önemli hata ‘nasyl olsa bitkidir, yan etkisi yoktur’ manty?ydyr ki çok yanly? bir tutumdur çünkü etkisi olan herhangi bir maddenin yan etkisi de vardyr veya yan etkisi olmayan ?eyin etkisi de yoktur. Örne?in tümöre kar?y koruyucu etkisi oldu?u bilinen bir bitki hatta besin olan sarmysa?yn tansiyon dü?ürücü yan etkisi vardyr ve dü?ük tansiyonla seyreden birçok hastalykta kullanymy sakyncalydyr.
Yine kanserden koruyucu ve tedavisine yardymcy etkisi olan, ninelerimizin mutfa?yndan eksik etmedi?i kekik, yüksek tansiyonlu bir hastada a?yry dozda alyndy?ynda beyin kanamasyna bile yol açabilir. Halk arasynda yöresel bir içecek olarak yaygyn olarak kullanylan meyan kökü ise kan potasyum düzeyi dü?ük olan bir hastaya verildi?inde hayati tehlike ortaya çykar. Öyle ki verdi?im bu örneklerin tümü masum sayylan, mutfa?ymyzda da besin ve içecek olarak kullanylmy? emniyet profili yüksek maddelerdir, bir de toksik yan etkileri mevcut olan , emniyet profili dü?ük bitkiler vardyr ki bu grup bitkilerin kontrolsüz kullanymy zaten Sa?lyk Bakanly?y’nca yasaklanmy?tyr.